Một vài điều nghĩ đến nhân việc có anh du học sinh Viet Nam bị cảnh sát đánh đập.

Luật hình sự Mỹ áp dụng cho tất cả ai sống trên lãnh thổ Mỹ như nhau, bất kể diện quốc tịch, tạm trú, hay - rất quan trọng - di trú bất hợp pháp. Đã sống trên lãnh thổ này thì phải tuân theo luật và được luật bảo vệ (khi bị chặn hỏi, cảnh sát không có quyền hỏi đến tình trạng di trú của mình, nếu hỏi mình có quyền không trả lời). Du học sinh hay khách du lịch cứ thẳng thắng đòi hỏi những quyền con người căn bản của mình, điều dễ nhất là dựa vào luật sư. Dĩ nhiên nhờ luật sư thì tốn tiền, nhưng hãy xem như tốn tiền bác sĩ khi cần nếu ở tại đây thôi, không hơn không kém. Có khác chăng là bac sĩ chỉ giúp lành bệnh hay thương tích, luật sư, trong trường hợp mình bị vi phạm nhân quyền, có thể giúp mình kiện ngược chính quyền dể lấy tiền bồi thường! Thường thì luật sự không lấy thù lao nếu thua kiện, chỉ lấy tỷ lệ trên tiền bồi thường thôi (rất cao, tỉ dụ án bồi thường 1 triệu thì luật sư lấy 55% hay hơn).

Khi bị chận hỏi (”mang về bót”) quyền của người dân, bất kể ai như  trên nói, là đuợc gọi điện thoại tối thiểu cho 1 người dùng chi phí nhà nước. Lúc đó là lúc nên gọi 1 luật sư biết trươc hay từ trong sổ điện thoại họ cho coi. Giá cả phải chăng cho đại chúng, không nên sợ điểm này.
Như vậy để nói lên rằng mình sẽ không bị chính quyền, mà cánh tay luật pháp là cảnh sát hà hiếp khi ở Mỹ.

Đó không hẳn là lời khuyên mình nên coi thường cảnh sát.

Cảnh sát là nhân viên của nhà nước, không phải là người máy sẽ thi hành luật pháp như từ cuốn sách, mà là một con người có tự ái, có lo âu cho tính mạng khi hành sự - một công việc thường khi là rất nguy hiểm trong thời bình. Khi tiếp cận với cs (cảnh sát), và nhất là khi không có nhân chứng, bạn nên nuốt tự ái và thật nhẫn nại, đừng làm gì trái ý họ. Nếu cảm thấy bị ức hiếp thì cố gắng thâu thập tang chứng và sau khi cuộc tiếp cận sắp chấm dứt thì hỏi tên và số thẻ. Chỉ sau cùng thôi, vì hỏi trước sẽ mang tính cách thách thưc và họ sẽ, vì là con người và nhất là không quen bị cãi lại, gây phiền phưc cho mình nếu muốn. Đơn giản nhất là làm mất thời gian của mình, thời gian mình cần cho việc riêng như đến phi trường đúng giờ, trể giờ vào phòng thi v.v… Nói chung họ chỉ là công chức và chỉ muốn làm xong việc mình thôi, không phải “nghĩa vụ” thien liêng nào, chỉ là công ăn việc làm. Một việc làm mang nhiều ẩn số nguy hiểm.

Khi chận hỏi họ không biết mình là ai, có tiền án, có hung dữ, có là băng đãng, có súng, có là người cuồn trí, v.v… Họ phải loại các giã thiết đó từ từ. Từ tư thế “thủ” 100% xuống tư thế nói chuyện với người lương dân chỉ phạm một tội là vượt đèn đỏ. Mình phải để họ làm việc và cảm thấy an toàn thì chỉ có lợi cho mình, chả mất mặt mũi nào. Tránh voi có hổ mặt nào, huốn chi tại Mỹ, voi và mình ra tòa thì là bình đẵng. Tất cả cảnh sát áo màu tại đây đều mang giáp khi làm việc (cho nên các bạn có cảm tưỡng anh nào cũng vạm vỡ), mang súng chỉ để tự vệ và bảo vệ nạn nhân gọi đến cấp cứu, can thiệp. Ngoài ra gậy gỗ và súng điện chỉ được dùng tự vệ và chế ngự người chống đối. Họ rút súng là có lý do làm cho họ nghĩ mình có thể sát thương họ được. Còng tay cũng là để tự vệ hay phòng ngừa, không có ý buộc tội - điều mà truyền thông báo chí không bao giờ nhấn mạnh đầy đủ.

Nếu cần đối phó với vũ lực thì cs Mỹ rất hung dữ, vì lý thuyết “tràn ngập” vũ lực (overwhelming force), cần mạnh và sớm chấm dứt tình huốn. Không bao giờ cs can thiệp mà sưc mạnh ngang ngữa, họ đứng xa chờ tăng viện*.

Người cs làm lương cao, khoãng 5.000 đô/tháng (60.000/năm) chẳng hạn, cao ngang ngữa với cử nhân hay kỹ sư. Nghề này lại rất nhiều khi cần làm thêm ca (overtime - trên 40 giờ/tuần, mỗi giờ trên thì lương 1,5 lương giờ thường), được hưỡng đặc quyền nhiều, nhất là về y tế, hưu bỗng hoàn toàn bảo đãm và rất cao. Họ chỉ muốn yên thân! tối về với vợ con. Phạm luật thì sẽ bị tù gấp bội người thường dân. Về tham nhũng, ít mối tham nhũng nào có thể bằng toàn thể lương bổng, đặc quyền và hưu bổng của họ cọng lại, cho nên ít lý do bị cám dỗ. Dĩ nhiên hạng người nào cũng có tốt xấu, tỷ lệ cũng gần như trong số người thường dân thôi, nhưng vì cơ quan tuyển chọn kỹ,  thanh lọc giám sát, quản lý, và bắt khám tâm thần thường xuyên nên có ít thua. Ngoài ra, thưa kiện cảnh sát là một loại thể thao được ưa chuộn cao của dân Mỹ, nhất là dân thiểu số da màu và một hội tư vô vụ lợi gọi là ACLU - American Civil Liberties Union.

Trên đây không phải là “ca ngợi” chi anh cs Mỹ, người viết đã tiếp cận với họ nhều lần, khi cần gọi, khi thì bị chặn, và nói chung thì 50/50 là hài lòng về cách họ xử lý việc mình. Chỉ viết ra cho bà con từ VN, hãy yên tâm và bình tĩnh khi gặp phải lúc đối mặt với họ.

Post sau sẽ nói về cách làm việc của cảnh sát, và việc “nhập gia tùy tục”.

Phần phụ chú:

* Nhớ một lần người viết chỉ gọi đến vì tối đi làm về thấy bóng kẻ trộm trong nhà, cs đã đến yên lặng bao vây cả khu nhà bằn 4 chiếc xe tuần cảnh (mỗi xe 2 người), 1 xe có chó, và 1 trực thăng trên cao rọi đèn pha! Chỉ vì mình có báo là trong nhà mình có cất súng - trươc khi nói điều đó thì cô điều phối ở tổng đài cứ “ờ ờ anh chờ, đừng vào nhà, đừng giáp mặt với kẻ trộm nghe v.v…” Xe đến rất nhanh, chỉ đô 5 hay 7 phút vì xe tuần cảnh đi một lộ trình rất khoa học. Đó là tại thành phố Long Beach ở Nam California.